Het verband tussen schoolvak en opleiden voor een beroep

Dossier: Talentontwikkeling via het (v)mbo
Laatst bijgewerkt op: 12-09-2016

Leren gaat makkelijker als je begrijpt waarom je iets moet weten, dat geldt zeker voor leerlingen in het beroepsonderwijs. Een goede docent laat zijn leerlingen daarom het verband zien tussen de vakken op school en hun toekomstige beroep.

Tekst: Lisette Blankestijn

Het lectoraat Beroepsonderwijs onderzoekt met een aantal studenten hoe je als docent je schoolvak kunt verbinden met het beroepenveld waarvoor de leerlingen worden opgeleid. Hogeschooldocenten Caroline van Leeuwen en Liesbeth Baartman werken als onderzoeker bij het lectoraat en begeleiden het onderzoek. “Een student van de lerarenopleiding Scheikunde loopt stage bij een mbo-opleiding voor dierenartsassistent”, vertelt Caroline. “Ze liep ertegenaan dat haar leerlingen geen idee hadden waarom het voor hun beroep zinvol zou zijn om iets van scheikunde te weten. Toevallig heeft die studente zelf die dierenartsassistentenopleiding gedaan, dus zij kan haar leerlingen wel het e.e.a. vertellen over het klaarmaken van injecties en de werking van medicijnen. Maar toen ze haar collega-docenten bevroeg over het belang van de aansluiting tussen vak en beroep, kreeg ze heel wisselende reacties. Sommige docenten gaven aan dat ze het wel belangrijk vonden, maar niet wisten hoe ze dat verband moesten uitleggen. Veel docenten van algemene vakken hebben zelf nauwelijks beeld van de toekomstige beroepspraktijk van hun leerlingen. Terwijl dat de kwaliteit van hun lessen echt ten goede zou komen. Denk aan een wiskundeleraar die mbo’ers opleidt om in de kinderopvang te gaan werken. Als hij zijn leerlingen ervan overtuigt dat het belangrijk is om de inhoudsmaten te kennen, omdat ze later moeten uitrekenen hoeveel cc water er bij het melkpoeder moet, dan zijn die leerlingen meer betrokken bij de stof.”

Geschiedenisleraar
Vorig jaar startte het onderzoek met enkele studenten. Een van hen was een geschiedenisleraar in opleiding die zich geconfronteerd zag met moeilijk te motiveren vmbo-leerlingen. Caroline vertelt: “Die student heeft toen de lesmethode die zijn stageschool gebruikt geanalyseerd en ook zocht hij uit naar welke mbo-opleidingen zijn leerlingen zouden gaan. Vervolgens heeft hij een link gelegd tussen de thema’s uit de methode en de vervolgopleidingen waar de leerlingen voor werden klaargestoomd. Zo kon hij het nut van zijn lessen beter uitleggen aan de leerlingen.” 

Actuele studentonderzoeken

Momenteel werkt een nieuwe groep studenten aan andere deelonderzoeken. Zo probeert Rolf (vierdejaarsstudent aan de lerarenopleiding Engels) om de werkhouding van zijn studenten Media Design te verbeteren. Daarvoor koppelt hij zijn vakinhoud aan de beroepsidentiteit van de mediadesigner. Bijvoorbeeld: met Engels programmeren in Flash. Anton (wiskundestudent) ontwikkelt filmpjes die zijn vmbo-t’ers op het Scala College laten zien welke onderdelen van de wiskunde terugkomen in het mbo. Volgens het ‘flipping the classroom’-concept bekijken de leerlingen deze filmpjes thuis, om ze in de les na te bespreken. Saousen (wiskunde, loopt ook stage op het Scala College) ontwikkelt praktische opdrachten waarmee haar vmbo-leerlingen Zorg & Welzijn het nut van haar vak ervaren. Bijvoorbeeld: bij het vak Koken een recept voor 4 personen omrekenen naar 3 personen. Wendy (de student scheikunde die stage loopt bij een opleiding voor dierenartsassistenten) werkt aan een lijst met beroepsbeelden en een lijst leerstof, om daarmee het verband tussen scheikunde en het beroep dierenartsassistent in kaart te brengen. Daarbij ontwikkelt ze een format voor docenten. Ook doet ze suggesties om de aansluiting schoolvak/beroep te verbeteren, één daarvan werkt ze uit. “Dat wordt waarschijnlijk een opdracht waarmee de leerlingen de concentratie van een medicijn in een infuus moeten berekenen”, vertelt Wendy. “Met een nephond kunnen ze dat dan uitproberen. Veel leerlingen denken dat ze dit soort vaardigheden later niet nodig hebben. Dat doet de dierenarts toch? Ik laat hen ervaren dat ze zich kunnen onderscheiden als ze zich hierin ontwikkelen.”

Filmen
Liesbeth en Caroline reiken de studenten een theoretische basis aan, bewaken de onderzoeksmethodiek en bundelen de onderzoeksresultaten tot een verslag en een praktisch artikel. Liesbeth Baartman ziet nog volop andere mogelijkheden om de kloof tussen vak en beroep te dichten. “Het zou goed zijn als docenten uit het beroepsonderwijs af en toe een dag in de beroepspraktijk zouden meelopen. Het hoeft niet moeilijk te zijn. Veel scholen voor vmbo-groen kennen de ‘groenproeven’, waarbij leerlingen een proeve van bekwaamheid afleggen in de landbouwsector. Stel dat je Nederlands doceert aan leerlingen die bloemist willen worden. Dan kun je die als ze een telefoongesprek moeten oefenen, laten doen alsof ze een bestelling voor een boeket opnemen. Moeten ze een brief schrijven? Laat hen dan een brief schrijven voor bij het boeket.” Ook de inzet van technologie biedt mogelijkheden. Liesbeth: “Laat leerlingen van een horecaopleiding tijdens hun stage filmen, en zorg er als scheikundedocent voor dat je die filmpjes ziet. Serveren ze halfrauwe zalm? Dan kun je in je les bespreken hoe je dat ziet, en welke moleculaire veranderingen er plaatsvinden tijdens het bakken.”

Meer over Het verband tussen schoolvak en opleiden voor een beroep

Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Sluiten