Professional in Beeld (PiB) was een innovatiearrangement rond vakmanschap van de (v)mbo docent.
In PiB werkten drie vmbo-scholen (Trajectum College, Minkema College, Flora College) en de lerarenopleiding Archimedes van Hogeschool Utrecht (HU) samen. Onderzoekers vanuit het Lectoraat Beroepsonderwijs van de HU ondersteunden het project.
Vakbekwaamheid
De projectpartners signaleerden:
- dat het vakmanschap van vmbo-docenten over het algemeen niet voldoet aan de eisen die een specifieke vmbo-context stelt aan de vakbekwaamheid van een docent;
- dat deze eisen onvoldoende zijn terug te vinden in de lerarenopleiding en professionaliseringstrajecten van nieuw en zittend personeel.
Leerwerkgemeenschappen
Het project PiB had daarom als doel om het vakmanschap van de docent Beroepsonderwijs te expliciteren en opleidings- en professionaliseringsactiviteiten naar dit vakmanschap te ontwikkelen. Hiertoe zijn vier leerwerkgemeenschappen ingericht: één binnen de lerarenopleiding van de HU, de overige op drie vmbo-scholen. Elke leerwerkgemeenschap werkte door middel van actieonderzoek aan een beschrijving van het vakmanschap en de ontwikkeling van professionaliseringsactiviteiten voor collega’s en docenten in opleiding.
Opbrengsten van PiB zijn getoond tijdens de conferentie Het vakmanschap van de docent in oktober 2011.
De eindrapporten staan op de website van het lectoraat.
Stimulated Recall Interviews
Eén van de deelonderzoeken binnen PIB was het analyseren van het vakmanschap van vmbo-docenten in de drie participerende vmbo-scholen via de methode Stimulated Recall Interviews. Deze methodiek is een interviewtechniek waarbij een docent, direct na zijn gegeven les, bevraagd wordt om zijn gedachten en beweegredenen achter zijn/ haar handelen te expliciteren. Het geeft inzicht in het denken achter het ‘hoe’ van onderwijzen en gaat dus over het ‘waarom’ van dat onderwijzen. Met dit deelonderzoek wilden wij bereiken dat de gefilmde praktijksituaties en de analyses hiervan, ons meer zicht gaan geven op het competentieprofiel en de bijbehorende gedragsindicatoren van een vmbo-docent. Het leverde een concretisering op van het gedefinieerde vakmanschap door de leerwerkgemeenschappen. Dit onderzoeksmateriaal, de gefilmde praktijksituaties en de reflecties hierop door de betreffende docent, kunnen weer op hun beurt gebruikt worden als opleidings- en professionaliseringsmateriaal.