Oorlogseducatie


Hoe kunt u als geschiedenisleraar leerlingen zelf leren nadenken over dit onderwerp? Zodat ze houdbare opvattingen ontwikkelen?

Op vrijdagochtend 10 mei 1940 werden veel Nederlanders wakker van het gebrom van vliegtuigen, ontploffende bommen en het geratel van tanks. Duitse soldaten waren de grens over getrokken. De oorlog was begonnen.

Zo staat het in de Canon van Nederland, waarin het onderwerp Tweede Wereldoorlog expliciet is opgenomen. Maar opname in de canon (en in de kerndoelen) betekent nog niet dat het onderwerp binnen het hedendaags onderwijs de juiste aandacht krijgt. Datzelfde geldt voor de Eerste Wereldoorlog. Die is in gangbare geschiedenismethoden niet eens prominent aanwezig. Het materiaal dat er is, is vaak eenvormig. Vooral voor het vmbo is er maar weinig goed lesmateriaal.

De gevolgen? Er zijn studenten geschiedenis die niet weten wat nazisme is, en wanneer journaalbeelden een roerige Gaza-strook tonen, neemt op scholen het antisemitisme toe. De islamisering van Hitlers gedachtegoed ?

Hoe doceer je op een aansprekende en zinvolle manier over de Eerste en Tweede Wereldoorlog? Hoe zorg je ervoor dat je leerlingen zelf leren nadenken over dit onderwerp, en houdbare opvattingen ontwikkelen? Door het menselijk detail, het persoonlijke als uitgangspunt te nemen. Affectieve elementen zijn daarbij minstens even belangrijk als de cognitieve.

Presentatie is belangrijk. Van saaie geschiedenislessen steken leerlingen niets op, weten we bij de lerarenopleidingen van Hogeschool Utrecht. Daarom vindt u in dit dossier suggesties voor webquests, speelfilms, stripverhalen en andere media die u kunt gebruiken om de geschiedenislessen over de wereldoorlogen meer betekenisvol te maken. Ook vindt u handreikingen hoe u leerlingen kunt laten nadenken over henzelf, door hun  inzicht te geven in hoe geruisloos de transformatie van aardig persoon tot wrede oorlogsmisdadiger vaak plaatsvindt.

In dit dossier

  • Geschiedenis bijbrengen met films

    Speelfilms, stripverhalen en andere media kunnen geschiedenislessen over de wereldoorlogen meer betekenisvol maken.
  • Geschiedenis toegankelijk maken met strips

    Stripverhalen zijn een succesvol medium om historische kennis over te dragen.
  • In iedereen schuilt een beul

    In oorlogen verworden aardige mensen tot wrede beulen. Hoe kan dat?
  • Over het waarom

    Leerlingen dienen te beseffen dat in de twintigste eeuw miljoenen mensen slachtoffer zijn geworden van oorlogsgeweld, en dat er nog steeds verschillende brandhaarden in de wereld zijn.
  • Webquests en websites

    ICT is interessant voor veel kinderen, en het is interactief. Als je leerlingen dingen zelf laat onderzoeken en hen zelf iets laat maken, dan wordt het onderwijs spannender.